ความเครียดส่งผลต่อการกินอย่างไร – ทำไมบางคนกินจุ บางคนไม่อยากอาหาร

eatcakefirst.com – ความเครียดทำให้กินจุหรือไม่อยากอาหาร, ความเครียดไม่เพียงแต่ทำให้เราปวดศีรษะ ปวดท้อง หรือนอนไม่หลับเท่านั้น แต่ยังมีผลต่อพฤติกรรมการกินของเราอย่างมาก หลายคนอาจสังเกตว่าตัวเองกินจุขึ้นเมื่อเครียด ในขณะที่บางคนกลับไม่อยากอาหารเลย บทความนี้จะอธิบายว่าทำไมความเครียดถึงมีผลต่อความอยากอาหาร และควรรับมืออย่างไร

ความเครียดคืออะไร และเกิดขึ้นได้อย่างไร

ความเครียดคือปฏิกิริยาทางร่างกายและจิตใจต่อสถานการณ์ที่ท้าทายหรือเต็มไปด้วยแรงกดดัน ศาสตราจารย์ราจิตา สิงหา นักจิตวิทยาคลินิกแห่งมหาวิทยาลัยเยลกล่าวว่า เมื่อเกิดความเครียด ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลและอะดรีนาลีน ทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น และสมองต้องทำงานหนักขึ้น

ระบบเตือนภัยนี้มีประโยชน์ในระยะสั้น เช่น ช่วยให้เราหนีภัยหรือทำงานให้เสร็จ แต่ถ้าเกิดความเครียดเรื้อรัง จะส่งผลเสียต่อร่างกาย ทำให้เกิดภาวะซึมเศร้า นอนไม่หลับ หรือแม้กระทั่งน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ความเครียดทำให้กินจุหรือไม่อยากอาหาร

ทำไมความเครียดถึงทำให้บางคนกินจุ และบางคนไม่อยากอาหาร

นักวิจัยระบุว่า เส้นทางระหว่างสมองและระบบย่อยอาหาร (gastrointestinal system) เป็นตัวกำหนดว่าความเครียดจะเพิ่มหรือลดความอยากอาหาร ดร.มิธู สโตรโรนี อธิบายว่า เมื่อความเครียดสูง เส้นประสาทวากัส (vagus nerve) ที่เชื่อมระหว่างสมองกับกระเพาะอาหารอาจทำงานผิดปกติ ทำให้ร่างกายส่งสัญญาณผิดเกี่ยวกับความหิว

• บางคนกินจุขึ้น: สมองต้องการพลังงานมากขึ้นเพื่อรับมือกับสถานการณ์ จึงกระตุ้นให้หยิบอาหารหวานหรือขนมขบเคี้ยว

• บางคนไม่อยากอาหาร: เส้นประสาทวากัสทำงานลดลง ทำให้รู้สึกอิ่มหรือไม่อยากกินอะไรเลย

ความแตกต่างนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยแต่ละบุคคล เช่น ระดับความเครียด ประวัติสุขภาพ และระบบฮอร์โมน

ผลกระทบของความเครียดเรื้อรังต่อร่างกายและน้ำหนัก

ความเครียดเรื้อรังทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น เนื่องจากฮอร์โมนอินซูลินถูกกด ทำให้ร่างกายเก็บน้ำตาลไว้มากขึ้น ส่งผลให้เกิดโรคอ้วนและเบาหวานประเภท 2 นอกจากนี้ คนที่มีไขมันสะสมมากยังมีภาวะดื้ออินซูลิน ทำให้สมองเรียกร้องพลังงานเพิ่มเมื่อเครียด จึงเกิดวงจรของการกินมากและน้ำหนักเพิ่มอย่างต่อเนื่อง

วิธีรับมือกับการกินจุหรือไม่กินเพราะความเครียด

ดร.สโตรโรนีแนะนำวิธีแก้ไขดังนี้:

1. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

การนอนช่วยรีเซ็ตสมองและระบบร่างกายที่เกี่ยวข้องกับความเครียด ได้แก่ กระเพาะอาหาร ลำไส้ และสมอง ทำให้ฮอร์โมนคอร์ติซอลกลับสู่สมดุล และลดความอยากอาหารที่เกิดจากความเครียด

2. วางแผนอาหารล่วงหน้า

เตรียมอาหารว่างเพื่อสุขภาพ เช่น ถั่ว ปลา ไข่ หรือคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน เช่น ข้าวโอ๊ตและถั่วเลนทิล เพื่อควบคุมปริมาณอาหารและลดความอยากอาหารระหว่างวัน

3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

การออกกำลังกายช่วยให้ร่างกายปรับตัวต่อความเครียด ทำให้สมองและฮอร์โมนสมดุล ลดโอกาสที่จะกินมากเกินไปหรือตัดมื้ออาหาร

4. หลีกเลี่ยงอาหารขยะและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

อาหารที่มีน้ำตาลสูงและคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยวจะทำให้น้ำตาลในเลือดพุ่งและเพิ่มความอยากอาหาร ส่วนแอลกอฮอล์แม้ช่วยผ่อนคลายชั่วคราว แต่กระตุ้นความอยากอาหารได้มาก

5. รักษาความสัมพันธ์ทางสังคม

การอยู่กับครอบครัวและเพื่อนช่วยลดความเครียด ทำให้ไม่เผลอกินมากหรือละเลยมื้ออาหาร การกินร่วมกันยังสร้างนิสัยการกินที่ดี

สรุป

ความเครียดสามารถเปลี่ยนพฤติกรรมการกินของเราได้อย่างมาก บางคนกินจุขึ้น ในขณะที่บางคนไม่อยากอาหารเลย ปัจจัยสำคัญคือการทำงานของสมอง ฮอร์โมน และเส้นประสาทวากัส การดูแลตัวเองด้วยการนอนหลับเพียงพอ วางแผนอาหาร ออกกำลังกาย และสร้างเครือข่ายสังคมที่ดี จะช่วยควบคุมพฤติกรรมการกินและลดผลเสียจากความเครียดได้

แหล่งที่มา : www.bbc.com